[tm_pb_section admin_label=”section”][tm_pb_row admin_label=”row”][tm_pb_column type=”4_4″][tm_pb_text admin_label=”Text” text_orientation=”justified” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]
Niniejszy wpis dotyczy zagrożeń górniczych rejonu Psar w województwie śląskim. Przedstawia on charakterystykę pogórniczą na podstawie ogólnodostępnych danych, które znacząco wpływają (a przynajmniej powinny) na budownictwo w tej miejscowości.
Lokalizacja i budowa geologiczna
Miejscowość Psary jest położona w województwie śląskim, w powiecie będzińskim, około 15 km na północny-wschód od Katowic. Obszar ten położony jest w obrębie Wyżyny Śląskiej, na pograniczu dwóch mezoregionów – Wyżyny Katowickiej i Garbu Tarnogórskiego. Miejscowość ta pokryta jest wzdłuż ciągów komunikacyjnych zabudową, głównie jednorodzinną. Budowa geologiczna Psar nie jest skomplikowana. Wzniesienia są zbudowane z iłowców, mułowców, piaskowców z warstwami węgla kamiennego serii paralicznej karbonu górnego. Wzdłuż cieku Wielonki (oraz cieków towarzyszących) kształtują się doliny wypełnione osadami czwartorzędowymi – głównie piaskami i mułkami deluwialno-rzecznymi.
[/tm_pb_text][tm_pb_text admin_label=”Text” text_orientation=”center” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]
[/tm_pb_text][tm_pb_text admin_label=”Text” text_orientation=”justified” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]
Zagrożenia pogórnicze obszaru Psar
W obrębie miejscowości swoją eksploatację (do 1998 roku) prowadziła Kopalnia Węgla Kamiennego „Grodziec”. Eksploatowano tu pokłady 501, 504, 510 (warstwy siodłowe); 612, 615, 616, 620, 621, 622 (warstwy porębskie); 801, 816, 833 (warstwy gruszowskie). Zgodnie z Dokumentacją [1] wynika, że Psary są położone w rejonie IX, który przed KWK Grodziec był eksploatowany przez kopalnię „Barbara” i tereny nad płytką eksploatacją kopalni „Tadeusz” w pokładzie 816. Obszar płytkiej eksploatacji ma tam 27,8 ha. Dodatkowo przez rejon ten przebiega niewielki uskok tektoniczny o zrzucie około 10 metrów, który podzielił rejon na dwa pola eksploatacyjne, które następnie połączono przekopem poprowadzonym na rzędnej ~263 m n.p.m. z rejonu podszybia szybu „Trzcionka”. Na dzień opracowania dokumentacji [1] wiadomo było, że pokład 816 miał miąższość 1,9 metra i eksploatowano go systemem filarowym z zawałem stropu w latach 1903 – 1908. Zgodnie z danymi uzyskanymi z Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach w niektórych miejscach, w latach 1905-1906 prowadzono chodniki na głębokości prawdopodobnie 5-20 metrów. Oznacza to, że wyrobiska mogą być na głębokości płytszej niż wysokość większości istniejących tam budynków. Znane są także zapadliska (deformacje nieciągłe) w tym rejonie. Jedno z nich znajdowało się na skrzyżowaniu ulic Szosowej i Szkolnej. Dodatkowo istnieją tutaj pozostałości po szybach "Kluszczyka", "Tadeusz", "Walenty" lub "Trzcionka". Takie wyrobiska niosą za sobą bardzo duże zagrożenie dla budownictwa, a w szczególnych przypadkach nawet życia.
[/tm_pb_text][/tm_pb_column][/tm_pb_row][tm_pb_row admin_label="row"][tm_pb_column type="1_3"][tm_pb_image admin_label="Image" src="https://sigmanto.com/wp-content/uploads/2022/04/image843.png" show_in_lightbox="on" url_new_window="off" use_overlay="on" hover_icon="f00e" animation="left" sticky="on" align="left" force_fullwidth="on" always_center_on_mobile="on" use_border_color="off" border_color="#ffffff" border_style="solid"] [/tm_pb_image][/tm_pb_column][tm_pb_column type="1_3"][tm_pb_image admin_label="Image" src="https://sigmanto.com/wp-content/uploads/2022/04/Mapa-zagro%C5%BCenia-powierzchni.png" show_in_lightbox="on" url_new_window="off" use_overlay="on" hover_icon="f00e" animation="left" sticky="on" align="left" force_fullwidth="on" always_center_on_mobile="on" use_border_color="off" border_color="#ffffff" border_style="solid"]
[/tm_pb_image][/tm_pb_column][tm_pb_column type="1_3"][tm_pb_image admin_label="Image" src="https://sigmanto.com/wp-content/uploads/2022/04/tabela-1.png" show_in_lightbox="on" url_new_window="off" use_overlay="on" hover_icon="f00e" animation="left" sticky="on" align="left" force_fullwidth="on" always_center_on_mobile="on" use_border_color="off" border_color="#ffffff" border_style="solid"]
[/tm_pb_image][/tm_pb_column][/tm_pb_row][tm_pb_row admin_label="row"][tm_pb_column type="4_4"][tm_pb_text admin_label="Text" text_orientation="justified" use_border_color="off" border_color="#ffffff" border_style="solid"]
Gdzie uzyskać podobne informacje?
Zgodnie z ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 2021 poz. 2373) oraz jej Rozdziałem I i artykułami 8-15:
- Władze publiczne są obowiązane do udostępniania każdemu informacji o środowisku, które znajdują się w posiadaniu władz publicznych lub dla nich przeznaczonymi.
- Władze publiczne są obowiązane do udzielania niezbędnej pomocy i wskazówek przy wyszukiwaniu informacji o środowisku.
- Udostępnieniu podlegają informacje dotyczące: stanu środowiska (powietrze, woda, powierzchnia ziemi, kopaliny, klimat, krajobraz, rośliny, zwierzęta i grzyby oraz inne elementy różnorodności biologicznej; emisji (w tym odpadów promieniotwórczych i zanieczyszczeń; środków administracji, polityki, przepisów prawnych dotyczące środowiska itp.
- Informacje te można uzyskać w formie ustnej, pisemnej, wizualnej, dźwiękowej, elektronicznej lub w innej formie.
- Władze publiczne wyznaczają osoby, które zajmują się udostępnianiem informacji o środowisku i wskazują źródło ich pochodzenia.
- Od podmiotu żądającego informacji o środowisku i jego ochronie nie wymaga się wykazania interesu prawnego lub faktycznego.
- Władze publiczne udostępniają informację o środowisku i jego ochronie bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca od otrzymania wniosku (lub 2 miesiące w przypadku skomplikowanych spraw).
Powyższa ustawa wskazuje na możliwość uzyskiwania wszelkich informacji o środowisku od władz publicznych, bez podawania przyczyny, a nawet nie będąc właścicielem danej działki. Takie dane można uzyskać m.in. w Wyższym i Okręgowym Urzędzie Górniczym, jednostkach administracji publicznej lub kopalniach. Szczególnie zalecane jest uzyskanie takich informacji przed zakupem działki. Kopalnie udostępniają informację bez opłat. W Urzędach Górniczych może zostać naliczona opłata zwykle rzędu kilkunastu złotych.
Innymi źródłami, z których dowiemy się za darmo na temat zaszłości górniczych są serwisy takie jak:
Nie potrzeba więc dużej wiedzy i doświadczenia, aby wstępnie zdiagnozować zaszłości pogórnicze na terenie, na którym planuje się budowę swoich czterech kątów, budynku wielorodzinnego, drogi lub hali magazynowej. W przypadku wątpliwości warto się jednak zwrócić do specjalistów, którzy wskażą odpowiednie badania podłoża jakie można wykonać na takim terenie oraz zaprojektują odpowiednie posadowienie. Szczególnie ważne są badania geofizyczne , które pozwalają określić miejsca o największym prawdopodobieństwie występowania pustek, szybów, korytarzy górniczych, uskoków itp. Kolejnym krokiem powinno być wykonanie zaawansowanych badań geotechnicznych (np. DMT), które z kolei pozwalają dostarczyć parametrów do skomplikowanych metod obliczeniowych. Całość procesu badawczego powinna być uzupełniana Systemem Informacji Geograficznej (GIS), który pozwala na kalibrację map górniczych oraz ich wektoryzację.
Źródło:
- Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 października 2021 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 2021 poz. 2373).
- Informacja z Wyższego Urzędu Górniczego.
- Dokumentacja płytkiego kopalnictwa oraz ocena stanu zagrożenia powierzchni ze strony płytkiego kopalnictwa (do 80 m) wraz z inwentaryzacją dokonanej eksploatacji górniczej od początku istnienia kopalni, „KONSULTANT” Sp. z o.o., Siemianowice Śląskie, 2000 r.
[/tm_pb_text][/tm_pb_column][/tm_pb_row][tm_pb_row admin_label=”Row”][tm_pb_column type=”4_4″][tm_pb_social_media_follow admin_label=”Social Media Follow” link_shape=”rounded_rectangle” url_new_window=”off” follow_button=”off”] [tm_pb_social_media_follow_network social_network=”https://www.facebook.com/GEOdevPatrykKarolczyk” social_icon=”f082″ url=”https://www.facebook.com/GEOdevPatrykKarolczyk” skype_action=”call” color=”#ffffff” bg_color=”#3d5f6e” hover_bg_color=”#183441″] https://www.facebook.com/GEOdevPatrykKarolczyk [/tm_pb_social_media_follow_network][tm_pb_social_media_follow_network social_network=”https://pl.linkedin.com/company/geodev-patryk-karolczyk?trk=public_profile_topcard-current-company” social_icon=”f08c” url=”https://pl.linkedin.com/company/geodev-patryk-karolczyk?trk=public_profile_topcard-current-company” skype_action=”call” color=”#ffffff” bg_color=”#3d5f6e” hover_bg_color=”#183441″] https://pl.linkedin.com/company/geodev-patryk-karolczyk?trk=public_profile_topcard-current-company [/tm_pb_social_media_follow_network][tm_pb_social_media_follow_network social_network=”https://www.instagram.com/geodev_pk/?hl=pl” social_icon=”f16d” url=”https://www.instagram.com/geodev_pk/?hl=pl” skype_action=”call” color=”#ffffff” bg_color=”#3d5f6e” hover_bg_color=”#183441″] https://www.instagram.com/geodev_pk/?hl=pl [/tm_pb_social_media_follow_network] [/tm_pb_social_media_follow][/tm_pb_column][/tm_pb_row][/tm_pb_section]