{"id":1047,"date":"2021-06-30T11:40:09","date_gmt":"2021-06-30T09:40:09","guid":{"rendered":"https:\/\/geodev.pl\/?page_id=1047"},"modified":"2026-02-27T12:31:12","modified_gmt":"2026-02-27T11:31:12","slug":"badania-dylatometryczne-dmt","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/sigmanto.com\/index.php\/badania-dylatometryczne-dmt\/","title":{"rendered":"Badania dylatometryczne DMT, SDMT i SPDMT"},"content":{"rendered":"

[tm_pb_section admin_label=”section”][tm_pb_row admin_label=”Row” make_fullwidth=”off” use_custom_width=”off” use_grid_padding=”on” width_unit=”on” padding_mobile=”off” custom_margin=”30px||50px|” allow_player_pause=”off” parallax=”off” parallax_method=”off” make_equal=”off” parallax_1=”off” parallax_method_1=”off” vertical_alligment_1=”start” responsive_laptop_1=”inherit” responsive_tablet_1=”inherit” responsive_phone_1=”inherit” order_laptop_1=”1″ order_tablet_1=”1″ order_phone_1=”1″ column_padding_mobile=”on”][tm_pb_column type=”4_4″][tm_pb_text admin_label=”Text” text_orientation=”center” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

Badania dylatometryczne DMT, SDMT i SPDMT<\/strong><\/h2>\n

[\/tm_pb_text][\/tm_pb_column][\/tm_pb_row][tm_pb_row admin_label=”row”][tm_pb_column type=”2_3″][tm_pb_text admin_label=”Text” text_orientation=”left” disabled=”off” disabled_on=”off|off|off|off” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

Czym s\u0105 badania dylatometryczne DMT?<\/h2>\n

W\u015br\u00f3d wszystkich bada\u0144 pod\u0142o\u017ca gruntowego, czyli bada\u0144 polowych grunt\u00f3w<\/a>, badania dylatometryczne nale\u017c\u0105 do najdok\u0142adniejszych. Inne popularne badania to np. sondowanie statyczne CPTU<\/a>, czy pob\u00f3r pr\u00f3b NNS<\/a>. Dzi\u0119ki nim mo\u017cliwe jest wyznaczenie w\u0142a\u015bciwo\u015bci wytrzyma\u0142o\u015bciowych i odkszta\u0142ceniowych gruntu. Jest to szczeg\u00f3lnie wa\u017cne w przypadku grunt\u00f3w s\u0142abono\u015bnych, a tak\u017ce w przypadku realizacji du\u017cych inwestycji budowlanych, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 wp\u0142yw na powstanie znacznych odkszta\u0142ce\u0144 gruntu. Najcz\u0119\u015bciej metod\u0105 t\u0105 badane s\u0105 grunty organiczne, plastyczne py\u0142y<\/strong>, ale nie tylko, gdy\u017c mo\u017cna j\u0105 zastosowa\u0107 z powodzeniem do wi\u0119kszo\u015bci rodzaj\u00f3w grunt\u00f3w.<\/strong> Przeprowadzenie badania z u\u017cyciem DMT jest konieczne przy projektowaniu takich obiekt\u00f3w, jak mosty, posadowienie obudowy g\u0142\u0119bokich wykop\u00f3w, \u015bcian oporowych czy dla pozosta\u0142ych obiekt\u00f3w, dla kt\u00f3rych najwa\u017cniejszy jest pomiar odkszta\u0142cenia gruntu. Wyniki przeprowadzonych bada\u0144 stosuje si\u0119 do pozyskiwania informacji na temat stanu napr\u0119\u017cenia gruntu, jego stratygrafii, w\u0142a\u015bciwo\u015bci odkszta\u0142ceniowych i wytrzyma\u0142o\u015bci na \u015bcinanie.<\/p>\n

Badania dylatometryczne SDMT i SPDMT z pomiarami propagacji fal sejsmicznych Vs i Vp<\/h2>\n

Nasz modu\u0142 sejsmiczny umo\u017cliwia opcjonalnie wykonywanie podczas tradycyjnych pomiar\u00f3w DMT tak\u017ce pomiary pr\u0119dko\u015bci fal sejsmicznych poprzecznych Vs i pod\u0142u\u017cnych Vp. Powy\u017csze pomiary pozwalaj\u0105 przy znajomo\u015bci ci\u0119\u017caru gruntu oraz wsp\u00f3\u0142czynnika Poissona wyznaczy\u0107 modu\u0142y w zakresie ma\u0142ych odkszta\u0142ce\u0144 (G0, E0), przy za\u0142o\u017ceniu spr\u0119\u017cysto\u015bci pod\u0142o\u017ca (wi\u0119cej<\/a>). S\u0105 one szczeg\u00f3lnie po\u017c\u0105dane w przypadku oblicze\u0144 posadowienia obiekt\u00f3w zaawansowanymi metodami numerycznymi MES. Wykonanie pomiar\u00f3w fal poprzecznych Vs, pomiar\u00f3w dylatometrem DMT, sondowa\u0144 CPTU oraz bada\u0144 edometrycznych i tr\u00f3josiowych TX pozwala wyznaczy\u0107 krzyw\u0105 degradacji gruntu.  Takie pe\u0142ne rozwi\u0105zania na og\u00f3\u0142 stosuje si\u0119 dla skomplikowanych konstrukcji lub warunk\u00f3w gruntowych, lecz wykonanie ju\u017c cz\u0119\u015bci z tych bada\u0144 (szczeg\u00f3lnie znacznie ta\u0144szych i szybszych sondowa\u0144) pozwala wyznaczy\u0107 parametry, kt\u00f3re pozwol\u0105 znacz\u0105co obni\u017cy\u0107 koszty posadowienia lub optymalizowa\u0107 konstrukcj\u0119.<\/p>\n

 <\/p>\n

Wykonywanie pomiar\u00f3w pr\u0119dko\u015bci propagacji fal pod\u0142u\u017cnych Vp pozwala na wyznaczenie strefy pe\u0142nego nasycenia por\u00f3w gruntu (Sr~1). Takie pomiary pozwalaj\u0105 okre\u015bli\u0107 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 zaj\u015bcia poszczeg\u00f3lnych warunk\u00f3w (z odp\u0142ywem lub bez odp\u0142ywu), szczeg\u00f3lnie, \u017ce nie musz\u0105 si\u0119 one korelowa\u0107 z g\u0142\u0119boko\u015bci\u0105 ci\u015bnienia hydrostatycznego.<\/p>\n

 <\/p>\n

Dlaczego piszemy o tym w zak\u0142adce o pomiarach dylatometrycznych? Pomiary fal sejsmicznych wymagaj\u0105 pe\u0142nego zatrzymania pog\u0142\u0119biania kolumny \u017cerdzi, podobnie jak badania dylatometryczne DMT. Pod wzgl\u0119dem zasad wykonywania badania CPTU s\u0105 dok\u0142adnym przeciwie\u0144stwem (wymagaj\u0105 sta\u0142ego pog\u0142\u0119biania sto\u017cka), poza wymian\u0105 \u017cerdzi lub testami dyssypacji. Zatrzymywanie sondowania SCPTU lub SPCPTU w celu wykonywania pomiar\u00f3w sejsmicznych mo\u017ce prowadzi\u0107 do tzw. peak\u00f3w oporu sto\u017cka na tych g\u0142\u0119boko\u015bciach oraz sta\u0142ego rozpraszania ci\u015bnienia porowego. W bardziej drastycznych przypadkach presja czasu ci\u0105\u017c\u0105ca na operatorze mo\u017ce doprowadzi\u0107 do b\u0142\u0119d\u00f3w pomiarowych fal sejsmicznych np. nie zauwa\u017caj\u0105c b\u0142\u0119d\u00f3w. To dlatego warto badania te wykonywa\u0107 podczas bada\u0144 dylatometrem DMT. <\/p>\n

Nasz modu\u0142 posiada wbudowane cztery czujniki (dwa dla fal Vs oraz dwa dla Vp). Tym sposobem mo\u017cna uzyska\u0107 pomiary rzeczywiste (ang. true interval) na danej g\u0142\u0119boko\u015bci, gdy\u017c komputer automatycznie rejestruje czas dotarcia fali do obu czujnik\u00f3w i oblicza pr\u0119dko\u015b\u0107 fal znaj\u0105c odleg\u0142o\u015b\u0107 pomi\u0119dzy geofonami. Wa\u017cnym dodatkiem modu\u0142u jest dwuosiowy pomiar inklinacji, kt\u00f3ry pozwala korygowa\u0107 pr\u0119dko\u015b\u0107 z uwagi na skrzywienie kolumny \u017cerdzi w gruncie.<\/p>\n

Na czym polegaj\u0105 badania dylatometryczne gruntu?<\/h2>\n

Narz\u0119dzie niezb\u0119dne do przeprowadzenia tego badania to oczywi\u015bcie dylatometr<\/strong>. Ma on form\u0119 p\u0142askiej, stalowej \u0142opatki, kt\u00f3ra posiada elastyczn\u0105, ko\u0142ow\u0105 membran\u0119. Membrana ta jest umieszczona na powierzchni dylatometru, kt\u00f3ry po\u0142\u0105czony jest z jednostk\u0105 kontrolno-pomiarow\u0105 za pomoc\u0105 przewodu pneumatycznego. Przew\u00f3d ten z kolei s\u0142u\u017cy do przekazywania ci\u015bnienia gazu na membran\u0119.<\/p>\n

Aby przeprowadzi\u0107 badanie dylatometryczne, nale\u017cy wcisn\u0105\u0107 \u0142opatk\u0119 w grunt <\/strong>na zadan\u0105 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 (zwykle co 20 cm). Znajduj\u0105ca si\u0119 na niej membrana ulegnie odkszta\u0142ceniu pod wp\u0142ywem ci\u015bnienia, dzi\u0119ki czemu mo\u017cliwe jest dok\u0142adne okre\u015blenie rodzaju oraz aktualnego stanu pod\u0142o\u017ca. Inne informacje, kt\u00f3re dzi\u0119ki temu badaniu mo\u017cna uzyska\u0107, to:<\/p>\n