{"id":1517,"date":"2023-03-28T17:07:18","date_gmt":"2023-03-28T15:07:18","guid":{"rendered":"https:\/\/geodev.pl\/?p=1517"},"modified":"2026-02-27T12:30:35","modified_gmt":"2026-02-27T11:30:35","slug":"dlaczego-warto-wykonac-badania-sejsmiczne-spdmt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sigmanto.com\/index.php\/2023\/03\/28\/dlaczego-warto-wykonac-badania-sejsmiczne-spdmt\/","title":{"rendered":"Dlaczego warto wykona\u0107 badania sejsmiczne SPDMT?"},"content":{"rendered":"

W pod\u0142o\u017cu gruntowym modu\u0142 odkszta\u0142cenia charakteryzuje si\u0119 nieliniowo\u015bci\u0105 w zale\u017cno\u015bci od odkszta\u0142cenia. W przypadku obiekt\u00f3w, kt\u00f3re na znacznej powierzchni wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 z gruntem (np. tunele, \u015bciany szczelinowe), zachodz\u0105 znacznie mniejsze odkszta\u0142cenia postaciowe (rz\u0119du 10-5<\/sup> \u2013 10-3<\/sup>).<\/p>\n

Problematyka<\/h3>\n

\u201eZ pomiar\u00f3w w warunkach in situ wynika, \u017ce w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci obserwowane deformacje pod\u0142o\u017ca gruntowego obci\u0105\u017conego r\u00f3\u017cnego rodzaju konstrukcjami nie przekraczaj\u0105 warto\u015bci 10\u20133<\/sup>. Tak wi\u0119c z in\u017cynierskiego punktu widzenia kluczowe jest wyznaczanie sztywno\u015bci o\u015brodka gruntowego w zakresie ma\u0142ych odkszta\u0142ce\u0144 ok. 10\u20135<\/sup>\u201310\u20133<\/sup>.\u201d <\/em>[1].<\/p>\n

Nierzadko brak wyznaczenia parametr\u00f3w w zakresie bardzo ma\u0142ych odkszta\u0142ce\u0144 mo\u017ce doprowadzi\u0107 do przeszacowania wielko\u015bci osiada\u0144. Sztywno\u015b\u0107 pod\u0142o\u017ca wzrasta wraz z g\u0142\u0119boko\u015bci\u0105 i zmniejsza si\u0119 wraz z rosn\u0105cym odkszta\u0142ceniem dewiatorowym i wzrasta po odci\u0105\u017ceniu i obci\u0105\u017ceniu wt\u00f3rnym (fig.1). Widoczne jest to na wykresach krzywych degradacji. Wniosek nasuwa si\u0119 zatem jeden \u2013 powinni\u015bmy przy projektowaniu r\u00f3\u017cnych obiekt\u00f3w stosowa\u0107 r\u00f3\u017cne warto\u015bci odkszta\u0142ce\u0144 w zakresie wyst\u0119puj\u0105cych w tym przypadku odkszta\u0142ce\u0144 i napr\u0119\u017ce\u0144 oraz zastosowa\u0107 odpowiedni model obliczeniowy w zale\u017cno\u015bci od napotkanej problematyki geotechnicznej.\"\"<\/p>\n

fig. 1. Krzywa degradacji sztywno\u015bci pod\u0142o\u017ca gruntowego [2]<\/p>\n

Podstawowe analizy stan\u00f3w granicznych (SLS, GEO, STR) nadaj\u0105 si\u0119 do wykorzystania pod warunkiem odpowiedniego przyj\u0119cia modu\u0142\u00f3w odkszta\u0142cenia w relacji z zakresem odkszta\u0142ce\u0144, okre\u015blenia ich zmienno\u015bci wraz z g\u0142\u0119boko\u015bci\u0105, wp\u0142ywu w\u00f3d gruntowych oraz prekonsolidacji. Je\u015bli jednak przyjmiemy ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 o\u015brodka gruntowego do opisu deformacji to w \u015bwietle licznych bada\u0144, relacje pomi\u0119dzy odkszta\u0142ceniami i napr\u0119\u017ceniami odbiegaj\u0105 od liniowo-spr\u0119\u017cystych. Zgodnie z za\u0142o\u017ceniami Hooke\u2019a, po usuni\u0119ciu napr\u0119\u017ce\u0144 zanika odkszta\u0142cenie, czyli cia\u0142o wraca do swojego pocz\u0105tkowego stanu. W rzeczywisto\u015bci takie cia\u0142a jak grunty bardzo rzadko spe\u0142niaj\u0105 warunki za\u0142o\u017ce\u0144 cia\u0142a idealnie spr\u0119\u017cystego, st\u0105d przyjmuje si\u0119, \u017ce grunty spe\u0142niaj\u0105 prawo Hooke\u2019a jedynie przy ma\u0142ych napr\u0119\u017ceniach, w zakresie ma\u0142ych odkszta\u0142ce\u0144. Przy wi\u0119kszych napr\u0119\u017ceniach, odkszta\u0142cenia s\u0105 funkcj\u0105 nieliniow\u0105 napr\u0119\u017ce\u0144, a przy ich wzro\u015bcie pojawiaj\u0105 si\u0119 odkszta\u0142cenia plastyczne, a nast\u0119pnie faza zniszczenia o\u015brodka gruntowego [3].<\/p>\n

Rozwi\u0105zanie, czyli SDMT i SPDMT<\/h3>\n

Rozwi\u0105zaniem problemu szybkiego i niskokosztowego (w przeciwie\u0144stwie do metody otworowej \u201eDownhole\u201d) wyznaczania parametr\u00f3w w zakresie ma\u0142ych odkszta\u0142ce\u0144 jest stosowanie sejsmiki in\u017cynierskiej w postaci bada\u0144 in situ, takich jak SDMT\/SPDMT lub SCPTU (fig.2).<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Fig. 2. Schemat badania SDMT (\u017ar\u00f3d\u0142o: https:\/\/www.marchetti-dmt.it)<\/span><\/p>\n

Ide\u0105 takich bada\u0144, opr\u00f3cz standardowych pomiar\u00f3w DMT<\/a> lub CPTU<\/a>, jest pomiar rejestracja fali sejsmicznej Vs lub Vp o zadany krok pomiarowy (pseudo interval, jeden geofon) lub na danej g\u0142\u0119boko\u015bci przy pomocy np. dw\u00f3ch geofon\u00f3w (true interval). W takim rozwi\u0105zaniu czujnik (geofon) znajduje si\u0119 w gruncie, stykaj\u0105c si\u0119 z jego nienaruszon\u0105 struktur\u0105, a fale sejsmiczne wzbudzane s\u0105 na powierzchni terenu. Do mierzenia startu wzbudzenia fali sejsmicznej u\u017cywa si\u0119 triggera, czyli czujnika, kt\u00f3ry uruchamia aparatur\u0119 pomiarow\u0105. Aparatura SPDMT ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykonywania pomiar\u00f3w dw\u00f3ch rodzaj\u00f3w fal:<\/p>\n