{"id":391,"date":"2020-01-17T20:41:38","date_gmt":"2020-01-17T19:41:38","guid":{"rendered":"http:\/\/geodev.pl\/?p=391"},"modified":"2026-02-27T12:30:36","modified_gmt":"2026-02-27T11:30:36","slug":"zjawiska-krasowe-i-zagrozenia-dla-budownictwa-z-nim-zwiazane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sigmanto.com\/index.php\/2020\/01\/17\/zjawiska-krasowe-i-zagrozenia-dla-budownictwa-z-nim-zwiazane\/","title":{"rendered":"Zjawiska krasowe i zagro\u017cenia dla budownictwa z nim zwi\u0105zane"},"content":{"rendered":"<p>Ska\u0142y, takie jak wapie\u0144, dolomit, gips, s\u00f3l kamienna s\u0105 w szczeg\u00f3lno\u015bci nara\u017cone na zjawisko wietrzenia chemicznego, czyli rozpuszczania (krasowienia). Takie procesy mog\u0105 tworzy\u0107 pi\u0119kne formy jaskiniowe, ale nios\u0105 za sob\u0105 tak\u017ce niebezpiecze\u0144stwo dla budownictwa. <!--more--><\/p>\n<h3 style=\"text-align: center;\">Wapienie<\/h3>\n<p>Wapie\u0144 CaCO3 ulega w szczeg\u00f3lno\u015bci rozpuszczaniu, gdy woda jest nasycona dwutlenkiem w\u0119gla CO2. W\u0119glan wapnia przechodzi w\u00f3wczas w \u0142atwiej rozpuszczalny kwa\u015bny w\u0119glan wapnia Ca(HCO3)2, kt\u00f3ry jest odprowadzany z wod\u0105. Reakcj\u0119 rozpuszczania wapienia mo\u017cna rozpisa\u0107 w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b: CaCO3 + CO2 + H2O \u21d2 Ca(HCO3)2. Woda przenikaj\u0105ca przez coraz g\u0142\u0119bsze warstwy ska\u0142 tworzy korytarze, z czasem coraz szersze i g\u0142\u0119bsze. Grunt nad powsta\u0142ymi komorami i korytarzami bardzo cz\u0119sto zapada si\u0119 (podobnie jak podczas szk\u00f3d g\u00f3rniczych), tworz\u0105c np. leje krasowe oraz polja (kotlinowate zag\u0142\u0119bienia terenu o p\u0142ytkim dnie utworzone przy po\u0142\u0105czonej du\u017cej ilo\u015bci lej\u00f3w). Zjawiska krasowe w obr\u0119bie ska\u0142 w\u0119glanowych w Polsce zachodz\u0105 na Wy\u017cynie Krakowsko-Cz\u0119stochowskiej, w Tatrach oraz w G\u00f3rach \u015awi\u0119tokrzyskich. Z uwagi na wyst\u0119powanie ska\u0142 w\u0119glanowych na cz\u0119\u015bci teren\u00f3w Opolszczyzny, \u015al\u0105ska i Ma\u0142opolski, w rejonach wychodni tych ska\u0142 r\u00f3wnie\u017c istnieje zagro\u017cenie wyst\u0105pieniem deformacjami nieci\u0105g\u0142ymi (rys. 1).<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-393 size-large\" title=\"Rys. 1\" src=\"https:\/\/sigmanto.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/kras-1024x630.png\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"630\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Rys. 1. Przyk\u0142adowe formy krasowe.<\/p>\n<h3 style=\"text-align: center;\">Gips<\/h3>\n<p>Negatywnymi skutkami krasu nara\u017cone s\u0105 r\u00f3wnie\u017c obszary, na kt\u00f3rych wyst\u0119puj\u0105 ska\u0142y gipsowe. Ska\u0142y te znacznie szybciej s\u0105 erodowane przez wod\u0119, gdy\u017c gips jest o wiele \u0142atwiej rozpuszczalny w wodzie ni\u017c wapie\u0144. Formy krasu gipsowego nie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od wapiennego. W Polsce napotka\u0107 go mo\u017cna w rejonie Skorocic i Aleksandrowa ko\u0142o Buska.<\/p>\n<h3 style=\"text-align: center;\">Zagro\u017cenia<\/h3>\n<p>Rejony zagro\u017cone zjawiskami krasowymi s\u0105 szczeg\u00f3lnie niebezpieczne dla budownictwa i spotyka si\u0119 je r\u00f3wnie\u017c na ca\u0142ym \u015bwiecie. Na 3 dni przed publikacj\u0105 niniejszego artyku\u0142u, w Chinach dosz\u0142o do tragedii, w kt\u00f3rej zgin\u0119\u0142o 6 os\u00f3b. W miejscowo\u015bci Xining w \u015brodkowej cz\u0119\u015bci kraju, nagle dosz\u0142o do powstania leju krasowego o \u015brednicy 10 metr\u00f3w. Ziemia zapad\u0142a si\u0119, a chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej autobus wype\u0142niony lud\u017ami wpad\u0142 do \u015brodka. Poni\u017cej film z tragedii w Chinach oraz film z pi\u0119cioma najwi\u0119kszymi lejami krasowymi zarejestrowanymi kamer\u0105.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Bus lifted out of sinkhole and four people still missing in NW China\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/mvWLY39AOI4?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Top 5 Largest Sinkholes Caught on Camera\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/KTViaGA1cqA?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<h3 style=\"text-align: center;\">Podsumowanie<\/h3>\n<p>Obszary, na kt\u00f3rych mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 zjawiska krasowe wymagaj\u0105 przeprowadzania szczeg\u00f3\u0142owych i kosztownych bada\u0144 rozmiar\u00f3w tych form (badania geologiczno-in\u017cynierskie oraz geofizyczne). Po uzyskaniu wynik\u00f3w geofizycznych, w wybranych anomaliach, odwierty nale\u017cy przeprowadza\u0107 metod\u0105 z pe\u0142nym rdzeniowaniem. Zagro\u017cenia te wymagaj\u0105 odpowiedniego zabezpieczenia (o ile to mo\u017cliwe), jak wype\u0142nienia kom\u00f3r i korytarzy jaskiniowych oraz uszczelnienia pod\u0142o\u017ca. Doprowadzone media jak kanalizacja lub wodoci\u0105g nale\u017cy w szczeg\u00f3lno\u015bci zabezpieczy\u0107 przed niepo\u017c\u0105danymi wyciekami, kt\u00f3re mog\u0105 przyspieszy\u0107 sufozj\u0119. Cz\u0119sto zjawiska te s\u0105 tak rozleg\u0142e, \u017ce wykluczaj\u0105 ca\u0142kowicie dany teren z zabudowy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ska\u0142y, takie jak wapie\u0144, dolomit, gips, s\u00f3l kamienna s\u0105 w szczeg\u00f3lno\u015bci nara\u017cone na zjawisko wietrzenia chemicznego, czyli rozpuszczania (krasowienia). Takie procesy mog\u0105 tworzy\u0107 pi\u0119kne formy jaskiniowe, ale nios\u0105 za sob\u0105 tak\u017ce niebezpiecze\u0144stwo dla budownictwa.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":392,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-391","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sigmanto.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/391","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sigmanto.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sigmanto.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sigmanto.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sigmanto.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=391"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sigmanto.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/391\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1806,"href":"https:\/\/sigmanto.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/391\/revisions\/1806"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sigmanto.com\/index.php\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sigmanto.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=391"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sigmanto.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=391"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sigmanto.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=391"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}