{"id":810,"date":"2021-02-08T20:14:11","date_gmt":"2021-02-08T19:14:11","guid":{"rendered":"https:\/\/geodev.pl\/?p=810"},"modified":"2026-02-27T12:30:36","modified_gmt":"2026-02-27T11:30:36","slug":"ocena-statecznosci-skarpy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sigmanto.com\/index.php\/2021\/02\/08\/ocena-statecznosci-skarpy\/","title":{"rendered":"Ocena stateczno\u015bci skarpy"},"content":{"rendered":"<h2 style=\"text-align: center;\"><\/h2>\n<p>Osuwiska zaliczane s\u0105 do jednych z najbardziej niszcz\u0105cych proces\u00f3w <strong>geologicznych<\/strong>. Powstaj\u0105 one najcz\u0119\u015bciej na zboczach dolin rzecznych, na wybrze\u017cach morskich i zboczach g\u00f3rskich. Osuwiska skarp wyst\u0119puj\u0105 tak\u017ce w formach antropogenicznych tj. w wi\u0119kszych wykopach, przekopach i nasypach.<!--more--> Zjawiska takie rejestrowane s\u0105 na terenie ca\u0142ej Polski (fig. 1).<\/p>\n<p>Do najcz\u0119stszych przyczyn utraty stateczno\u015bci zalicza si\u0119:<\/p>\n<ul>\n<li>upad warstw grunt\u00f3w lub kierunek sp\u0119ka\u0144 ska\u0142 zgodny z nachyleniem zbocza,<\/li>\n<li>podmycie lub podkopanie zbocza,<\/li>\n<li>obci\u0105\u017cenie zbocza lub terenu nad nim przez obiekty budowlane,<\/li>\n<li>wype\u0142nienie wod\u0105 szczelin lub sp\u0119ka\u0144 ponad zboczem,<\/li>\n<li>wyp\u00f3r wody i ci\u015bnienie sp\u0142ywowe w masie gruntowej,<\/li>\n<li>nap\u00f3r wody od do\u0142u na g\u00f3rne warstwy,<\/li>\n<li>nasi\u0105kanie gruntu na skutek opad\u00f3w deszczu,<\/li>\n<li>wietrzenie i rozlu\u017anienie ska\u0142 u grunt\u00f3w,<\/li>\n<li>pofa\u0142dowanie terenu przez lodowce lub ruchu tektoniczne,<\/li>\n<li>istnienie wyg\u0142adzonych powierzchni po\u015blizgu na terenach dawnych osuwisk,<\/li>\n<li>wstrz\u0105sy,<\/li>\n<li>sufozja tzn. wynoszenie z masy gruntu drobniejszych ziarn przez infiltruj\u0105c\u0105 wod\u0119,<\/li>\n<li>wypieranie gruntu,<\/li>\n<li>niew\u0142a\u015bciwe zaprojektowanie nachylenia skarp.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-814\" src=\"https:\/\/sigmanto.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/osuwisko-2-1024x683.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"400\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Fig. 1. Osuwisko spowodowane utrat\u0105 stateczno\u015bci w ma\u0142opolsce.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: center;\">\u00a0 \u00a0Eurokod 7, a analiza stateczno\u015bci skarpy<\/h2>\n<p>Eurokod 7 wymaga sprawdzenia, czy w obr\u0119bie skarpy (zbocza) nie nast\u0105pi <strong>utrata stateczno\u015bci<\/strong>. Obowi\u0105zek ten dotyczy tak\u017ce konstrukcji, b\u0119d\u0105cych w zasi\u0119gu oddzia\u0142ywania stanu granicznego ze wzgl\u0119du na stan graniczny no\u015bno\u015bci GEO. Utrat\u0119 stateczno\u015bci og\u00f3lnej mo\u017cna uzna\u0107 za dostatecznie ma\u0142o prawdopodobn\u0105 je\u017celi spe\u0142niony zostanie warunek:<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Ed \u2a7d Rd<\/p>\n<p>gdzie:<\/p>\n<p>Ed &#8211; warto\u015b\u0107 obliczeniowa efektu oddzia\u0142ywa\u0144 destabilizuj\u0105cych zbocze, zagra\u017caj\u0105cych stateczno\u015bci.<\/p>\n<p>Rd &#8211; warto\u015b\u0107 obliczeniowa oporu od gruntu przed utrat\u0105 stateczno\u015bci.<\/p>\n<p>W <strong>analizie stateczno\u015bci<\/strong> og\u00f3lnej, jako efekt oddzia\u0142ywa\u0144 z regu\u0142y przyjmuje si\u0119 momenty si\u0142 \u015bcinaj\u0105cych, wyst\u0119puj\u0105cych wzd\u0142u\u017c przewidywanej powierzchni po\u015blizgu wzgl\u0119dem wybranego punktu. Oporem gruntu nazywa si\u0119 zwykle maksymalny moment si\u0142y, jak\u0105 grunt jest w stanie przenie\u015b\u0107 wzd\u0142u\u017c przewidywanej p\u0142aszczyzny po\u015blizgu. Podczas sprawdzania stanu granicznego GEO, warto\u015bci obliczeniowe efektu oddzia\u0142ywa\u0144 ustala si\u0119 z obliczeniowych warto\u015bci obci\u0105\u017ce\u0144 dzia\u0142aj\u0105cych na zbocze oraz danych geometrycznych kszta\u0142tu zbocza. Warto\u015b\u0107 obliczeniow\u0105 oporu gruntu na \u015bci\u0119cie wyznacza si\u0119 na podstawie za\u0142o\u017ceniu obliczeniowych warto\u015bci si\u0142 wewn\u0119trznych, obliczeniowych warto\u015bci parametr\u00f3w gruntu i obliczeniowych warto\u015bci danych geometrycznych.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: center;\">Warto\u015bci obliczeniowe oddzia\u0142ywa\u0144<\/h2>\n<p>W <strong>analizie stateczno\u015bci skarpy<\/strong> uwzgl\u0119dniane s\u0105 obci\u0105\u017cenia generowane przez ci\u0119\u017car gruntu i ci\u015bnienie wody gruntowej oraz si\u0142y przekazywanej na pod\u0142o\u017ce od obci\u0105\u017ce\u0144 dzia\u0142aj\u0105cych od konstrukcji obiekt\u00f3w budowlanych, dr\u00f3g lub przemieszczaj\u0105cych si\u0119 pojazd\u00f3w w rejonie zbocza. Warto\u015bci charakterystyczne oddzia\u0142ywa\u0144, w tym obci\u0105\u017ce\u0144 naziomu, ustala si\u0119\u00a0 wed\u0142ug zasad podanych w PN-EN 1991, natomiast warto\u015bci wsp\u00f3\u0142czynnik\u00f3w kombinacyjnych do oddzia\u0142ywa\u0144 zmiennych z PN-EN 1990. Charakterystyczne warto\u015bci oddzia\u0142ywa\u0144 od gruntu nale\u017cy wyznacza\u0107 przy za\u0142o\u017ceniu charakterystycznych warto\u015bci parametr\u00f3w <strong>geotechnicznych<\/strong>.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: center;\">Warto\u015bci obliczeniowe parametr\u00f3w geotechnicznych<\/h2>\n<p>Wyprowadza si\u0119 je z warto\u015bci charakterystycznych zgodnie z tablic\u0105 zamieszczon\u0105 w normie. Parametry obliczeniowe na postawie parametr\u00f3w charakterystycznych wyprowadza si\u0119 zwykle jedynie dla projektowanych skarp, wykop\u00f3w i nasyp\u00f3w. W sytuacjach istniej\u0105cych osuwisk, parametry nale\u017cy obliczy\u0107 z oblicze\u0144 wstecz. Jedynie w takim przypadku mamy mo\u017cliwo\u015b\u0107 ustalenia parametr\u00f3w w momencie wyst\u0105pienia <strong>osuwiska<\/strong>.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: center;\">Dane geometryczne<\/h2>\n<p>Kszta\u0142t zbocza i granice warstw Eurokod 7 pozwala przyjmowa\u0107 jako warto\u015bci obliczeniowe na poziomie wynikaj\u0105cym z za\u0142o\u017ce\u0144 projektu lub bada\u0144. Odchylenia w warto\u015bciach tych parametr\u00f3w uwzgl\u0119dniane s\u0105 w warto\u015bciach wsp\u00f3\u0142czynnika bezpiecze\u0144stwa. W trakcie analizy brany jest pod uwag\u0119 poziom w\u00f3d gruntowych.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: center;\">Wykonanie analizy stateczno\u015bci<\/h2>\n<p>Jedn\u0105 z najpopularniejszych metod jest metoda Felleniusa, kt\u00f3ra wykorzystuje najpopularniejsze parametry efektywne gruntu (\u03b3, <span id=\"\u03c6\" class=\"mw-headline\">\u03c6&#8217; i c&#8217;). Jedn\u0105 z najlepszych metod do okre\u015blenia w terenie wytrzyma\u0142o\u015bciowych parametr\u00f3w efektywnych s\u0105 <a href=\"https:\/\/sigmanto.com\/sonda-statyczna-cptu-pagani-tg-63-200-uslugi-geologiczne\/\"><strong>sondowania CPTU<\/strong><\/a>, wykorzystuj\u0105ce parametr ci\u015bnienia porowego w gruncie. <\/span><\/p>\n<p><span id=\"\u03c6\" class=\"mw-headline\">\u00a0 \u00a0W metodzie Felleniusa wybiera si\u0119 \u015brodek o ko\u0142owej linii po\u015blizgu i nast\u0119pnie dzieli bry\u0142\u0119 ograniczon\u0105 zboczem i powierzchni\u0105 po\u015blizgu na pionowe paski o szeroko\u015bci 0,1R, obj\u0119to\u015bci Vi (fig.2). Wymiar bry\u0142y w kierunku prostopad\u0142ym przyjmuje si\u0119 jako 1. W kolejnym etapie obliczane s\u0105 ci\u0119\u017cary poszczeg\u00f3lnych pask\u00f3w. Na powierzchni po\u015blizgu rozk\u0142ada si\u0119 ja na sk\u0142adowe &#8211; normaln\u0105 Ni i styczn\u0105 Si do okr\u0119gu. Bry\u0142\u0119 osuwaj\u0105cego gruntu uznaje si\u0119 za sztywn\u0105 w chwili rozpocz\u0119cia ruchu. Po\u015blizg bry\u0142y rozpatruje si\u0119 dla ka\u017cdego paska z osobna. Po znalezieniu wska\u017anika bezpiecze\u0144stwa (lub okre\u015bleniu stopnia wykorzystania) dla wybranej powierzchni po\u015blizgu nale\u017cy sprawdzi\u0107 czy przy innych jej po\u0142o\u017ceniach i innych promieniach, wska\u017anik ten nie b\u0119dzie mniejszy. Reasumuj\u0105c, poszukiwany jest najmniejszy wska\u017anik bezpiecze\u0144stwa dla Fmin po\u015blizgu danego zbocza, wybieraj\u0105c r\u00f3\u017cne \u015brodki obrotu (fig. 3). Warto\u015bci wsp\u00f3\u0142czynnika wahaj\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy 1,1, a 1,5. Niekiedy, w zale\u017cno\u015bci od zagadnienia, przyjmuje si\u0119 warto\u015b\u0107 2,0.\u00a0<\/span><\/p>\n<h1 style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-813\" src=\"https:\/\/sigmanto.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/metoda-felleniusa.png\" alt=\"\" width=\"500\" height=\"266\" \/><\/h1>\n<p style=\"text-align: center;\">Fig. 2. Schemat si\u0142 dzia\u0142aj\u0105cych na oddzielny blok i na ca\u0142\u0105 bry\u0142\u0119 osuwiskow\u0105 (Wi\u0142un, 1976 r.)<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-815 aligncenter\" src=\"https:\/\/sigmanto.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/stateczno%C5%9B%C4%87-zbocza.png\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"535\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Fig. 3. Przyk\u0142ad obliczenia stateczno\u015bci skarpy.<\/p>\n<p>\u00a0 \u00a0Innymi metodami umo\u017cliwiaj\u0105cymi wykonanie analizy stateczno\u015bci jest metoda Bishopa, Janbu, Morgensterna-Price\u2019a lub Spencera. Metoda Bishopa jest modyfikacj\u0105 metody Felleniusa polegaj\u0105ca na r\u00f3\u017cnym okre\u015bleniu wska\u017anika bezpiecze\u0144stwa i odmiennym sposobie okre\u015blenia si\u0142 dzia\u0142aj\u0105cych na bokach ka\u017cdego bloku. W metodzie Bishopa zak\u0142ada si\u0119, \u017ce si\u0142y dzia\u0142aj\u0105ce na boczne \u015bciany wydzielonych pask\u00f3w s\u0105 poziome. Wska\u017anik stateczno\u015bci wyznacza si\u0119 dla pojedynczego paska jako stosunek wytrzyma\u0142o\u015bci na \u015bcinanie do rzeczywistych napr\u0119\u017ce\u0144 \u015bcinaj\u0105cych w podstawie paska.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: center;\">Zabezpieczenie stateczno\u015bci zboczy i skarp nasyp\u00f3w<\/h2>\n<p>Wyb\u00f3r zabezpieczenia zale\u017cy od typu osuwiska i przyczyny, kt\u00f3ra wywo\u0142a\u0107 mo\u017ce utrat\u0119 stateczno\u015bci. Przyczynami powstania <strong>osuwiska<\/strong> mog\u0105 wynika\u0107 ze zwi\u0119kszonych si\u0142 osuwaj\u0105cych (od ci\u0119\u017caru gruntu lub dodatkowego obci\u0105\u017cenia obiektem lub wstrz\u0105sami, od ci\u015bnienia sp\u0142ywowego i hydrostatycznego) oraz z niedostatecznej wytrzyma\u0142o\u015bci gruntu na \u015bcinanie. Stanis\u0142aw Pisarczyk w ksi\u0105\u017cce <em>Mechanika grunt\u00f3w<\/em> przedstawia sposoby zabezpiecze\u0144 in\u017cynierskich terenu przed powstaniem osuwisk ze wzgl\u0119du na przyczyny osuwiska. Sposobami na zabezpieczenie skarpy s\u0105 m.in. zmniejszenie nachylenia skarpy lub jej wysoko\u015bci, wykonanie drena\u017cy, osuszanie gruntu, mury oporowe, zastrzyki, pale lub studnie opuszczane, kotwie (fig. 4).<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-816 aligncenter\" src=\"https:\/\/sigmanto.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/kotwy.jpg\" alt=\"\" width=\"667\" height=\"551\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Fig. 4. Przyk\u0142ad zabezpieczenia skarpy przed utrat\u0105 stateczno\u015bci.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2 style=\"text-align: center;\">Wnioski<\/h2>\n<p>Do oblicze\u0144 analizy stateczno\u015bci nale\u017cy dostarczy\u0107 odpowiednie dane w postaci parametr\u00f3w efektywnych z <strong>sondowa\u0144 CPTU<\/strong>. Jednym z kluczowych element\u00f3w to tak\u017ce geodezyjne wyznaczenie profilu skarpy, przy szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniu skaningu laserowego. Dopiero po zebraniu powy\u017cszych danych mo\u017cna przyst\u0105pi\u0107 do analizy stateczno\u015bci, kt\u00f3ra jest w niekt\u00f3rych przypadkach (zbocza, urwiska, doliny, wykopy) konieczna do bezpiecznego zaprojektowania konstrukcji. Firma <strong>GEOdev<\/strong> wykonuje wszystkie z powy\u017cszych punkt\u00f3w, \u0142\u0105cznie z analiz\u0105 stateczno\u015bci skarpy, a w szczeg\u00f3lnie trudnych przypadkach wsp\u00f3\u0142pracuje z najlepszymi biurami konstrukcyjnymi w Polsce. Nasz\u0105 ca\u0142\u0105 ofert\u0119 znajd\u0105 Pa\u0144stwo <a href=\"http:\/\/www.geodev.pl\/oferta\/\">tutaj.<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Osuwiska zaliczane s\u0105 do jednych z najbardziej niszcz\u0105cych proces\u00f3w geologicznych. Powstaj\u0105 one najcz\u0119\u015bciej na zboczach dolin rzecznych, na wybrze\u017cach morskich i zboczach g\u00f3rskich. Osuwiska skarp wyst\u0119puj\u0105 tak\u017ce w formach antropogenicznych tj. w wi\u0119kszych wykopach, przekopach i nasypach.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":820,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-810","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sigmanto.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/810","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sigmanto.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sigmanto.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sigmanto.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sigmanto.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=810"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sigmanto.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/810\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1803,"href":"https:\/\/sigmanto.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/810\/revisions\/1803"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sigmanto.com\/index.php\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sigmanto.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=810"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sigmanto.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=810"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sigmanto.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=810"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}